Lege-testuak euskaraz: zer behar du webgune elebidun batek Euskadin

Gipuzkoan, eta Euskadiko leku askotan, ohikoa da enpresa, elkarte edo denda baten webgunea euskaraz eta gaztelaniaz egotea. Ez da hain ohikoa lege-testuak ere bi hizkuntzetan egotea: webgune elebidun askok, euskarazko bertsiotik, gaztelaniaz bakarrik dagoen lege-ohar batera bidaltzen dute. Gida honek azaltzen du noiz den derrigorrezkoa itzultzea eta nola egin ondo.

Derrigorrezkoa da lege-testuak euskaraz izatea?

Nor zaren, horren araberakoa da.

• Euskal administrazio publikoak (udalak, foru-aldundiak, Eusko Jaurlaritza eta haien erakundeak): bai. Bi hizkuntza ofizialetan artatu eta informatu behar dute.
• Sektore jakin batzuetako enpresak eta establezimendu handiak: 123/2008 Dekretuak, kontsumitzaileen hizkuntza-eskubideei buruzkoak, behartzen ditu euskaraz eta gaztelaniaz eskaintzera, besteak beste, inprimakiak, kontratuak eta baldintza orokorrak. Telekomunikazio-operadoreei, garraio publikoko enpresei, elektrizitatearen eta gasaren banatzaile eta merkaturatzaileei, finantza-erakundeei, etxebizitza-sustatzaileei eta merkataritza-establezimendu handiei eragiten die. Kontsumobidek zerrenda osoa eta atalaseak argitaratzen ditu.
• Gainerako ETEak, autonomoak eta elkarteak: ez dago lege-testuak euskaraz argitaratzera behartzen dituen araurik.

Gainera, Kontsumitzaileen eta Erabiltzaileen Estatutuaren 4/2023 Legeak bi hizkuntza ofizialetako edozein erabiltzeko eskubidea aitortzen du, legeak berak ezartzen dituen baldintzetan.

Zergatik komeni den, derrigorrezkoa ez izan arren

Behartzen zaituzten arauek informazioa ulertzea eskatzen dutelako:

• DBEOk (12. artikulua) eskatzen du informazioa laburra, gardena, ulergarria eta erraz eskuratzeko modukoa izatea, hizkera argi eta xumearekin.
• Baimenak informatua bada bakarrik balio du. Norbaitek formulario bat euskaraz betetzen badu eta bere datuei buruzko informazioa gaztelaniaz bakarrik badago, webguneak bi hizkuntzatan hitz egiten dio aldi berean, hain zuzen ere argien izan behar duen puntuan.

Ez dago “webgunearen hizkuntza = testuen hizkuntza” dioen araurik, baina irizpiderik defendagarriena da: pertsonak baldintzak nabigatzen ari den hizkuntzan irakurri ahal izan behar ditu.

Zer itzuli behar den

Ez dira hiru lege-orriak bakarrik. Webgune elebidun batean bost pieza daude:

1. Lege-oharra.
2. Pribatutasun-politika.
3. Cookie-politika.
4. Cookie-bannerra, bere botoiekin (Onartu, Ukatu, Konfiguratu) eta konfigurazio-panelarekin. Gehien ahazten dena da: testua pluginarekin dator fabrikatik eta gaztelaniaz edo ingelesez geratzen da. AEPDk cookie-bannerrari zer eskatzen dion azaltzen dugu beste gida batean.
5. Formularioetako testuak: bidaltzeko botoiaren ondoko informazio laburra eta onartzeko laukia.

Ohiko akatsak webgune elebidunetan

• Euskarazko bertsioaren orri-oinak gaztelaniazko testuetara bidaltzen du. Hizkuntza bakoitzak bere bertsiora eraman behar du.
• Itzulpen automatikoa, berrikusi gabe. Gaizki itzulitako lege-testu batek jatorrizkoak esaten duenaz bestelako zerbait esan dezake. Kontsumitzaileekin, klausula zalantzagarriak haien alde interpretatzen dira (Kontsumitzaileen eta Erabiltzaileen Defentsarako Lege Orokorraren 80.2 artikulua).
• Asmatutako terminologia. Euskaraz badaude finkatutako terminoak: datuen tratamenduaren arduraduna, interesduna, DBEO, Datuak Babesteko Espainiako Agentzia. Euskalterm eta arauen itzulpen ofizialak dira erreferentzia.
• Bertsioak desinkronizatzea. Google Analytics gehitzen da, gaztelaniazko politika eguneratzen da eta euskarazkoa lehen bezala geratzen da. Biek berrikuspen-data bera eraman behar dute.
• Hitzez hitz itzultzea. Gaztelaniatik esaldiz esaldi kalkatutako euskarazko testua okerrago ulertzen da. Hobe da euskaraz idaztea.

Zein bertsiok agintzen du bat ez badatoz?

Onena galdera hori egin behar ez izatea da: bi bertsioek gauza bera esan behar dute. Webgune batzuek klausula bat gehitzen dute, desadostasunik badago zein bertsio nagusitzen den adierazteko. Enpresen artean erabilgarria izan daiteke, baina kontsumitzaileen aurrean ez zaitu itzulpen-akats batetik babesten.

Eta nire webgunea euskaraz bakarrik badago?

Guztiz baliozkoa da. LSSIk eta DBEOk ez dute hizkuntza jakin bat eskatzen: informazioa egotea eta ulertzea eskatzen dute. Euskaraz bakarrik dagoen webgune batek lege-testuak euskaraz bakarrik izan ditzake. Zure bezeroak gaztelaniadunak ere badira, zentzuzkoena bi bertsioak eskaintzea da.

Noren aurrean erreklamatzen den

Testua euskaraz egon arren, Gipuzkoako, Bizkaiko edo Arabako enpresa pribatu baten kontrol-agintaritza Datuak Babesteko Espainiako Agentzia (AEPD) da. Datuak Babesteko Euskal Agintaritzak euskal administrazio publikoak gainbegiratzen ditu, eta erakunde pribatuak zerbitzu publiko bat ematen dutenean bakarrik. Pribatutasun-politikak datu hori ondo eman behar du bi hizkuntzetan. Xehetasun gehiago zein lege-testu diren derrigorrezkoak azaltzen duen gidan.